กายภาพบำบัดคืออะไร ทำอะไรได้บ้าง ใครควรทำ และเลือกนักกายภาพอย่างไร

คู่มือฉบับเข้าใจง่ายสำหรับคนไข้และครอบครัว — รู้จักกายภาพบำบัดและนักกายภาพบำบัด อาการที่ช่วยได้ ขั้นตอนการรักษา และวิธีเลือกนักกายภาพที่มีใบประกอบวิชาชีพ

ปรับปรุงล่าสุด 7 ตุลาคม 2569 · ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย — นักกายภาพบำบัดจะประเมินอาการของแต่ละคนก่อนรักษา

นักกายภาพบำบัดมาถึงหน้าบ้าน ครอบครัวไหว้ต้อนรับ คุณแม่นั่งรถเข็นยิ้มอยู่ในบ้าน
ภาพประกอบ

กายภาพบำบัดคืออะไร

กายภาพบำบัด (Physiotherapy) คือการตรวจ ประเมิน และฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของร่างกาย สำหรับคนที่มีปัญหาจากโรค การบาดเจ็บ การผ่าตัด หรืออายุที่มากขึ้น เป้าหมายคือลดปวด เพิ่มกำลังและการทรงตัว และให้กลับมาทำกิจวัตรประจำวันได้เองมากที่สุด

ผู้ให้การรักษาคือ นักกายภาพบำบัด ซึ่งเป็นวิชาชีพทางการแพทย์ที่เรียนจบปริญญาด้านกายภาพบำบัด และต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพจากสภากายภาพบำบัด การรักษาเน้นการออกกำลังกายและการเคลื่อนไหวที่ออกแบบให้เหมาะกับแต่ละคน ร่วมกับการรักษาด้วยมือและเครื่องมือ

นักกายภาพบำบัดทำอะไรบ้าง

ประเมินอาการ

ซักประวัติ ตรวจการเคลื่อนไหว กำลังกล้ามเนื้อ การทรงตัว และการเดิน เพื่อหาสาเหตุของปัญหา แล้วตั้งเป้าหมายร่วมกับคนไข้และครอบครัว

ออกกำลังกายเพื่อการรักษา

ท่าบริหารที่เลือกให้เหมาะกับแต่ละคน เพื่อเพิ่มกำลัง ความยืดหยุ่น การทรงตัว และความทนทาน ค่อย ๆ ปรับความยากตามความก้าวหน้า

การรักษาด้วยมือ

ขยับข้อต่อ ยืดกล้ามเนื้อ และคลายจุดตึง เพื่อลดปวดและเพิ่มองศาการเคลื่อนไหว

เครื่องมือทางกายภาพบำบัด

เช่น เครื่องกระตุ้นไฟฟ้า อัลตราซาวด์ หรือความร้อน-ความเย็น ใช้ประกอบการรักษาตามความเหมาะสมของอาการ

ฝึกกิจวัตรประจำวัน

ฝึกพลิกตัว ลุกนั่ง ยืน เดิน ขึ้นลงบันได และการใช้อุปกรณ์ช่วยเดิน ให้กลับมาทำสิ่งที่จำเป็นได้เองมากที่สุด

สอนคนไข้และผู้ดูแล

สอนท่าบริหารที่ทำต่อเองได้ การจัดท่านอน การเคลื่อนย้ายอย่างปลอดภัย และการปรับบ้านเพื่อลดความเสี่ยงล้ม

นักกายภาพบำบัดทำอัลตราซาวด์เพื่อการรักษาที่ข้อเข่าให้ผู้สูงอายุที่บ้าน
อัลตราซาวด์เพื่อการรักษาลดปวด ลดอักเสบของข้อและเส้นเอ็น เช่น ข้อเข่า ไหล่
นักกายภาพบำบัดติดแผ่นเครื่องกระตุ้นไฟฟ้า TENS/EMS ที่หลังส่วนล่างให้คนไข้ที่บ้าน
เครื่องกระตุ้นไฟฟ้า TENS / EMSลดปวดกล้ามเนื้อ และกระตุ้นกล้ามเนื้อที่อ่อนแรง

ใครควรทำกายภาพบำบัด

กายภาพบำบัดช่วยได้กับหลายอาการ ตัวอย่างที่พบบ่อย:

ถ้าเพิ่งผ่าตัด หรือมีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์ผู้รักษาร่วมด้วย และแจ้งนักกายภาพบำบัดทุกครั้ง

กายภาพบำบัดต่างจากการนวดอย่างไร

การนวดมักเน้นการผ่อนคลายกล้ามเนื้อ ส่วนกายภาพบำบัดเริ่มจากการประเมินหาสาเหตุ วางแผนการรักษาที่มีเป้าหมาย และวัดผลทุกครั้ง โดยผู้มีใบประกอบวิชาชีพ การรักษาส่วนใหญ่คือการฝึกให้ร่างกายกลับมาทำงานได้ ไม่ใช่แค่ทำให้หายปวดชั่วคราว

อาการที่เกิดจากโรคหรือการบาดเจ็บ เช่น อ่อนแรงหลังโรคหลอดเลือดสมอง ติดเตียง หรือหลังผ่าตัด ควรได้รับการดูแลโดยนักกายภาพบำบัด

ให้นักกายภาพบำบัดมาที่บ้านได้ไหม

ได้ นักกายภาพบำบัดเดินทางไปรักษาที่บ้านได้ เหมาะกับผู้ป่วยติดเตียง ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ผู้สูงอายุที่เดินทางลำบาก และคนไข้หลังผ่าตัด

  • ไม่ต้องพาคนไข้เดินทาง ลดความเหนื่อยและความเสี่ยงล้มระหว่างทาง
  • ฝึกกับสภาพบ้านจริง — เตียง ห้องน้ำ บันได — สิ่งที่ฝึกได้จึงใช้ได้ทันที
  • ครอบครัวได้เรียนวิธีช่วยและท่าบริหารที่ต้องทำต่อ ตรงกับบ้านของตัวเอง
  • นักกายภาพประเมินจุดเสี่ยงในบ้านและแนะนำการปรับเพื่อป้องกันการล้ม

ทันสุข จัดนักกายภาพบำบัดไปดูแลถึงบ้าน ทั่วประเทศ

ทีมงานประเมินอาการเบื้องต้น นักกายภาพของทันสุขที่มีใบประกอบวิชาชีพ ถนัดอาการและอยู่ใกล้บ้าน ไปดูแลถึงบ้าน และครอบครัวติดตามผลการรักษาได้ทุกครั้งผ่านมือถือ

ดูบริการ ราคา และขั้นตอนของทันสุขที่หน้า กายภาพบำบัดที่บ้าน

นักกายภาพของทันสุขในแต่ละจังหวัด

ดูพื้นที่ให้บริการทั้งหมด

ขั้นตอนการทำกายภาพบำบัด

  1. 1

    ประเมิน

    นักกายภาพบำบัดซักประวัติ ดูผลการรักษาเดิม (ถ้ามี) และตรวจร่างกาย

  2. 2

    วางแผนและตั้งเป้าหมาย

    เช่น ลุกนั่งเองได้ เดินในบ้านได้ หรือปวดน้อยลงจนนอนหลับได้

  3. 3

    รักษา

    แต่ละครั้งมักใช้เวลา1 ชั่วโมง ตามแผนที่วางไว้

  4. 4

    โปรแกรมทำต่อที่บ้าน

    ท่าบริหารที่คนไข้และผู้ดูแลทำเองได้ระหว่างนัด สำคัญพอ ๆ กับการรักษาแต่ละครั้ง

  5. 5

    ติดตามผล

    วัดความก้าวหน้าทุกครั้ง และปรับแผนจนถึงเป้าหมาย

เลือกนักกายภาพบำบัดอย่างไร

  • มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพกายภาพบำบัด — ออกโดยสภากายภาพบำบัด ขอดูเลขใบประกอบวิชาชีพได้ และตรวจสอบได้ที่เว็บไซต์ของสภากายภาพบำบัด
  • มีประสบการณ์ตรงกับอาการ — เช่น ระบบประสาท ผู้สูงอายุ หรือกระดูกและข้อ
  • ประเมินก่อนรักษา และบอกเป้าหมายชัดเจน — มีโปรแกรมให้ทำต่อที่บ้าน และบันทึกความก้าวหน้า
  • ยืนยันตัวตนได้ — นักกายภาพที่ทำงานกับทันสุขครบ 10 ครั้งมีบัตรประจำตัวพร้อม QR ให้ครอบครัวสแกนตรวจสอบได้ที่หน้าบ้าน

บทความกายภาพบำบัดแนะนำ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกายภาพบำบัด

กายภาพบำบัดคืออะไร?

กายภาพบำบัดคือการตรวจ ประเมิน และฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของร่างกาย ด้วยการออกกำลังกายเพื่อการรักษา การรักษาด้วยมือ เครื่องมือทางกายภาพบำบัด และการสอนคนไข้และผู้ดูแล เพื่อลดปวด ฟื้นฟูกำลังและการทรงตัว และให้กลับมาทำกิจวัตรประจำวันได้เองมากที่สุด

กายภาพบำบัดมีอะไรบ้าง?

กายภาพบำบัดมีหลายวิธี เลือกตามอาการและเป้าหมายของคนไข้: การออกกำลังกายเพื่อการรักษา (เพิ่มกำลัง ความยืดหยุ่น การทรงตัว การเดิน) การรักษาด้วยมือ (ขยับข้อ ยืดกล้ามเนื้อ) เครื่องมือทางกายภาพบำบัด เช่น อัลตราซาวด์เพื่อการรักษา และเครื่องกระตุ้นไฟฟ้า TENS / EMS และการสอนคนไข้กับผู้ดูแลให้ทำต่อที่บ้าน

กายภาพบำบัดต่างจากการนวดอย่างไร?

นักกายภาพบำบัดเป็นวิชาชีพทางการแพทย์ที่ต้องมีใบประกอบวิชาชีพ เริ่มจากการประเมินหาสาเหตุ วางแผนการรักษาที่มีเป้าหมาย และติดตามผล ใช้ทั้งการออกกำลังกาย การรักษาด้วยมือ และเครื่องมือ ส่วนการนวดมักเน้นการผ่อนคลายกล้ามเนื้อ อาการที่เกิดจากโรคหรือการบาดเจ็บ เช่น อ่อนแรงหลังโรคหลอดเลือดสมอง หรือหลังผ่าตัด ควรได้รับการดูแลโดยนักกายภาพบำบัด

ทำกายภาพบำบัดที่บ้านได้ไหม?

ได้ นักกายภาพบำบัดเดินทางไปรักษาที่บ้านได้ เหมาะกับผู้ป่วยติดเตียง ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ผู้สูงอายุที่เดินทางลำบาก และคนไข้หลังผ่าตัด ข้อดีคือฝึกกับสภาพบ้านจริง เช่น เตียง ห้องน้ำ และบันได และสอนครอบครัวดูแลต่อได้ตรงจุด

ต้องทำกายภาพบำบัดกี่ครั้ง?

ขึ้นกับอาการ ความรุนแรง และเป้าหมายของแต่ละคน นักกายภาพบำบัดจะประเมินและวางแผนจำนวนครั้งให้ การทำโปรแกรมออกกำลังที่บ้านอย่างสม่ำเสมอระหว่างนัดช่วยให้ฟื้นตัวได้ดีขึ้น

จะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นนักกายภาพบำบัดจริง?

นักกายภาพบำบัดในประเทศไทยต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพกายภาพบำบัดที่ออกโดยสภากายภาพบำบัด ขอดูเลขใบประกอบวิชาชีพได้ และตรวจสอบได้ที่เว็บไซต์ของสภากายภาพบำบัด นักกายภาพของทันสุขทุกคนผ่านการตรวจใบประกอบวิชาชีพ และผู้ที่ทำงานครบ 10 ครั้งจะมีบัตรประจำตัวพร้อม QR ให้ครอบครัวสแกนตรวจสอบได้ที่หน้าบ้าน

ก่อนนักกายภาพมาที่บ้าน ต้องเตรียมอะไร?

เตรียมประวัติการรักษา รายชื่อยา และเอกสารจากโรงพยาบาล (ถ้ามี) จัดพื้นที่ว่างรอบเตียงหรือพื้นที่ฝึกเดินเล็กน้อย และให้คนไข้ใส่เสื้อผ้าที่เคลื่อนไหวสะดวก ถ้ามีญาติหรือผู้ดูแลอยู่ด้วยจะดีที่สุด เพื่อเรียนท่าที่ต้องช่วยทำต่อ

ค่ากายภาพบำบัดที่บ้านคิดอย่างไร?

กายภาพบำบัดที่บ้านกับทันสุข เริ่มต้นครั้งละ 1,280 บาท ตามพื้นที่ (ต่างจังหวัด 1,280 · ปริมณฑล 1,350 · กรุงเทพฯ 1,480 บาท) มีคอร์ส 10 และ 20 ครั้งที่ถูกกว่าต่อครั้ง ดูราคาทั้งหมดที่ tunsook.com/services หรือสอบถามทีมงานได้ที่โทร 062-916-1955 หรือ LINE @tunsook ทีมงานแจ้งราคาที่แน่นอนก่อนเริ่มรักษา

โทรเลย แชท LINE