ข้อเท้าพลิก ข้อเท้าแพลง: ปฐมพยาบาล ประคบเย็นหรือร้อน ตาตุ่มบวม กี่วันหาย และพลิกบ่อยทำอย่างไร
ปรับปรุงล่าสุด 28 ตุลาคม 2569 · ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย — นักกายภาพบำบัดจะประเมินอาการของแต่ละคนก่อนรักษา

ข้อเท้าแพลงเกิดจากเท้าพลิก ทำให้เอ็นรอบข้อเท้ายืดหรือฉีก ข้อเท้าบวม ปวด และเดินลำบาก ถ้าไม่ฟื้นฟูให้ดี ข้อเท้าอาจหลวมและพลิกซ้ำบ่อย กายภาพบำบัดช่วยลดบวม ฟื้นกำลังและการทรงตัว และพากลับไปเดิน วิ่ง หรือเล่นกีฬาได้อย่างมั่นใจ
ปฐมพยาบาลเมื่อข้อเท้าพลิก (2–3 วันแรก)
- พักการใช้ข้อเท้า แต่ขยับนิ้วเท้าและข้อเท้าเบา ๆ ตามที่ไม่ปวด
- ประคบเย็นครั้งละ 15–20 นาที วันละหลายครั้ง
- พันผ้ายืดพอกระชับ ไม่แน่นจนชาหรือนิ้วเท้าเปลี่ยนสี
- ยกเท้าสูงกว่าระดับหัวใจเวลานั่งหรือนอน
- ช่วงแรกเลี่ยงความร้อน การนวดแรง ๆ และแอลกอฮอล์ เพราะทำให้บวมมากขึ้น
ประคบเย็นหรือประคบร้อน
ช่วง 48–72 ชั่วโมงแรกที่ยังบวม แดง ร้อน ให้ประคบเย็น โดยห่อน้ำแข็งด้วยผ้า ไม่วางบนผิวโดยตรง ครั้งละ 15–20 นาที เมื่อบวมและอาการร้อนลดลงแล้ว การประคบอุ่นช่วยให้กล้ามเนื้อคลายและขยับข้อเท้าง่ายขึ้น ถ้าไม่แน่ใจ ให้ถามนักกายภาพหรือแพทย์ก่อน
อ่านต่อกายภาพบำบัดหลังผ่าตัดกระดูกสันหลัง ที่บ้านตาตุ่มบวม และกี่วันหาย
ข้อเท้าพลิกส่วนใหญ่บวมรอบตาตุ่มด้านนอก อาจมีรอยช้ำไล่ลงไปที่เท้าในวันต่อมา แพลงเล็กน้อยมักเดินได้ดีขึ้นใน 1–2 สัปดาห์ แพลงปานกลางใช้ราว 3–6 สัปดาห์ ส่วนเอ็นฉีกมากอาจนานหลายเดือน แต่แม้ไม่ปวดแล้ว ความแข็งแรงและการทรงตัวมักยังไม่กลับมาเต็มที่ จึงควรฝึกต่อ
ท่าบริหารเมื่อบวมเริ่มลด
- เขียนตัวอักษรในอากาศด้วยปลายเท้า ขยับข้อเท้าทุกทิศทาง
- ยืนเกาะโต๊ะ เขย่งปลายเท้าขึ้นลงช้า ๆ
- ยืนขาเดียวข้างที่เจ็บ เกาะโต๊ะไว้ก่อน แล้วค่อยปล่อยมือเมื่อมั่นคง
- ทำเท่าที่ไม่ปวดมากขึ้น ถ้าบวมหรือปวดเพิ่มหลังทำ ให้ลดลงและปรึกษานักกายภาพ
ข้อเท้าพลิกบ่อย ข้อเท้าหลวม
คนที่ข้อเท้าพลิกซ้ำบ่อย มักเป็นเพราะเอ็นที่เคยบาดเจ็บยืดหลวม และระบบรับรู้ตำแหน่งข้อเท้ายังไม่กลับมา ข้อเท้าจึงตั้งหลักไม่ทันเมื่อเหยียบพื้นไม่เรียบ การฝึกทรงตัวและเสริมกล้ามเนื้อรอบข้อเท้าอย่างต่อเนื่องหลายสัปดาห์ช่วยลดการพลิกซ้ำได้ ถ้ายังหลวมมากหลังฝึกแล้ว ควรพบแพทย์ประเมินเอ็น
นักกายภาพบำบัดช่วยอะไรบ้าง
- ประเมินความรุนแรง และแนะนำให้พบแพทย์เมื่อสงสัยกระดูกหักหรือเอ็นขาด
- ลดบวมและปวด ด้วยการจัดท่า การพันเทป และเครื่องมือทางกายภาพบำบัด ตามความเหมาะสม
- เพิ่มการเคลื่อนไหวและกำลังของข้อเท้า
- ฝึกการทรงตัวขาเดียว ลดโอกาสพลิกซ้ำ
- วางแผนกลับไปเดิน วิ่ง หรือเล่นกีฬาทีละขั้น
ควรพบแพทย์เมื่อ
- ลงน้ำหนักเดินไม่ได้เลย แม้แค่ 4 ก้าว
- กดเจ็บที่ปุ่มกระดูกข้อเท้าหรือกลางเท้า
- ข้อเท้าผิดรูป ชา หรือเท้าเย็นซีด
- บวมและปวดไม่ดีขึ้นหลังดูแลเองไม่กี่วัน
นักกายภาพบำบัดเยี่ยมบ้านที่ถนัดบาดเจ็บจากกีฬา
ทั้งหมด 28 คน
กภ. หมิว เมืองลพบุรี · ประสบการณ์ 11 ปีหลอดเลือดสมอง (Stroke)บาดเจ็บไขสันหลังพาร์กินสัน ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วดูโปรไฟล์และขอให้ดูแล
กภ. เมจิ วังน้อย · ประสบการณ์ 1 ปีหลอดเลือดสมอง (Stroke)บาดเจ็บไขสันหลังผู้ป่วยติดเตียง ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วดูโปรไฟล์และขอให้ดูแล
กภ. ที เมืองปทุมธานีหลอดเลือดสมอง (Stroke)กระดูกและข้อ / ปวดหลังฟื้นฟูหลังผ่าตัด ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วดูโปรไฟล์และขอให้ดูแล
กภ. จอห์น เมืองเชียงใหม่ · ประสบการณ์ 11 ปีหลอดเลือดสมอง (Stroke)บาดเจ็บไขสันหลังพาร์กินสัน ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วดูโปรไฟล์และขอให้ดูแล
กภ. แอม เมืองพะเยา · ประสบการณ์ 11 ปีหลอดเลือดสมอง (Stroke)กระดูกและข้อ / ปวดหลังบาดเจ็บจากกีฬา ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วดูโปรไฟล์และขอให้ดูแล
กภ. แจน คลองหลวง · ประสบการณ์ 3 ปีผู้สูงอายุ / ป้องกันการล้มกระดูกและข้อ / ปวดหลังฟื้นฟูหลังผ่าตัด ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วดูโปรไฟล์และขอให้ดูแล
กภ. MIYU เมืองสมุทรปราการ · ประสบการณ์ 3 ปีหลอดเลือดสมอง (Stroke)ผู้ป่วยติดเตียงผู้สูงอายุ / ป้องกันการล้ม ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วดูโปรไฟล์และขอให้ดูแล
เขตภาษีเจริญ ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้
เมืองชลบุรี ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้
เขตบางเขน ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้
หัวหิน ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้
บางกรวย ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้
เมืองเชียงราย ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้
และอีก 15 คน
บอกอาการและที่อยู่ของคนไข้ ทีมงานจัดคนที่ถนัดและอยู่ใกล้บ้านให้
ดูนักกายภาพที่ถนัดเรื่องนี้ทั้งหมดมีในจังหวัด: กรุงเทพมหานคร 6 คน · สมุทรปราการ · ปทุมธานี · ชลบุรี · ภูเก็ต · นนทบุรี และจังหวัดอื่น
ทันสุข จัดนักกายภาพไปดูแลข้อเท้าแพลงถึงบ้าน
ทีมงานประเมินอาการเบื้องต้น นักกายภาพของทันสุขที่มีใบประกอบวิชาชีพและถนัดอาการนี้ ใกล้บ้านคุณ ไปดูแลถึงบ้าน ครอบครัวติดตามผลการรักษาได้ทุกครั้งผ่านมือถือ
ราคาเริ่มต้นครั้งละ 1,280 บาท (ตามพื้นที่)
หานักกายภาพบำบัดถึงบ้าน ใกล้คุณ
- กายภาพบำบัดที่บ้าน กรุงเทพมหานคร
- กายภาพบำบัดที่บ้าน นนทบุรี
- กายภาพบำบัดที่บ้าน สมุทรปราการ
- กายภาพบำบัดที่บ้าน เชียงใหม่
- กายภาพบำบัดที่บ้าน ปทุมธานี
- กายภาพบำบัดที่บ้าน ขอนแก่น
- กายภาพบำบัดที่บ้าน ชลบุรี
- กายภาพบำบัดที่บ้าน ภูเก็ต
คำถามที่พบบ่อย
ข้อเท้าพลิก ทำไงหายเร็ว?
ช่วงแรกพัก ประคบเย็น พันกระชับ และยกเท้าสูง แล้วเริ่มขยับและฝึกเมื่อบวมลด การฝึกเร็วอย่างถูกวิธีช่วยให้กลับมาเดินได้เร็วกว่าการพักนิ่งนาน ๆ และลดการพลิกซ้ำ
ข้อเท้าแพลงกี่วันหาย?
แพลงไม่มากมักดีขึ้นในไม่กี่สัปดาห์ แต่ความแข็งแรงและการทรงตัวอาจยังไม่กลับมาเต็มที่ การฟื้นฟูต่อช่วยลดโอกาสพลิกซ้ำ
ประคบร้อนหรือประคบเย็น?
ช่วงแรกที่บวมและปวด ให้ประคบเย็น หลังจากนั้นเมื่อบวมลดลง นักกายภาพจะแนะนำว่าควรใช้ความร้อนหรือไม่
ทำไมข้อเท้าพลิกซ้ำบ่อย?
เอ็นที่เคยบาดเจ็บอาจหลวม และการทรงตัวของข้อเท้ายังไม่กลับมา การฝึกทรงตัวและเสริมกล้ามเนื้อช่วยลดการพลิกซ้ำ