ข้อเท้าพลิก ข้อเท้าแพลง: ปฐมพยาบาล ประคบเย็นหรือร้อน ตาตุ่มบวม กี่วันหาย และพลิกบ่อยทำอย่างไร

ปรับปรุงล่าสุด 28 ตุลาคม 2569 · ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย — นักกายภาพบำบัดจะประเมินอาการของแต่ละคนก่อนรักษา

ผู้ชายยืนขาเดียวบนเบาะทรงตัวฝึกข้อเท้า นักกายภาพบำบัดยืนพร้อมประคอง
ภาพประกอบ

ข้อเท้าแพลงเกิดจากเท้าพลิก ทำให้เอ็นรอบข้อเท้ายืดหรือฉีก ข้อเท้าบวม ปวด และเดินลำบาก ถ้าไม่ฟื้นฟูให้ดี ข้อเท้าอาจหลวมและพลิกซ้ำบ่อย กายภาพบำบัดช่วยลดบวม ฟื้นกำลังและการทรงตัว และพากลับไปเดิน วิ่ง หรือเล่นกีฬาได้อย่างมั่นใจ

ปฐมพยาบาลเมื่อข้อเท้าพลิก (2–3 วันแรก)

  • พักการใช้ข้อเท้า แต่ขยับนิ้วเท้าและข้อเท้าเบา ๆ ตามที่ไม่ปวด
  • ประคบเย็นครั้งละ 15–20 นาที วันละหลายครั้ง
  • พันผ้ายืดพอกระชับ ไม่แน่นจนชาหรือนิ้วเท้าเปลี่ยนสี
  • ยกเท้าสูงกว่าระดับหัวใจเวลานั่งหรือนอน
  • ช่วงแรกเลี่ยงความร้อน การนวดแรง ๆ และแอลกอฮอล์ เพราะทำให้บวมมากขึ้น

ประคบเย็นหรือประคบร้อน

ช่วง 48–72 ชั่วโมงแรกที่ยังบวม แดง ร้อน ให้ประคบเย็น โดยห่อน้ำแข็งด้วยผ้า ไม่วางบนผิวโดยตรง ครั้งละ 15–20 นาที เมื่อบวมและอาการร้อนลดลงแล้ว การประคบอุ่นช่วยให้กล้ามเนื้อคลายและขยับข้อเท้าง่ายขึ้น ถ้าไม่แน่ใจ ให้ถามนักกายภาพหรือแพทย์ก่อน

ผู้ป่วยหลังผ่าตัดกระดูกสันหลังฝึกลุกยืนจากขอบเตียง คาดเข็มขัดพยุงตัว นักกายภาพบำบัดจับที่เข็มขัด ภรรยานั่งดูอยู่อ่านต่อกายภาพบำบัดหลังผ่าตัดกระดูกสันหลัง ที่บ้าน

ตาตุ่มบวม และกี่วันหาย

ข้อเท้าพลิกส่วนใหญ่บวมรอบตาตุ่มด้านนอก อาจมีรอยช้ำไล่ลงไปที่เท้าในวันต่อมา แพลงเล็กน้อยมักเดินได้ดีขึ้นใน 1–2 สัปดาห์ แพลงปานกลางใช้ราว 3–6 สัปดาห์ ส่วนเอ็นฉีกมากอาจนานหลายเดือน แต่แม้ไม่ปวดแล้ว ความแข็งแรงและการทรงตัวมักยังไม่กลับมาเต็มที่ จึงควรฝึกต่อ

ท่าบริหารเมื่อบวมเริ่มลด

  • เขียนตัวอักษรในอากาศด้วยปลายเท้า ขยับข้อเท้าทุกทิศทาง
  • ยืนเกาะโต๊ะ เขย่งปลายเท้าขึ้นลงช้า ๆ
  • ยืนขาเดียวข้างที่เจ็บ เกาะโต๊ะไว้ก่อน แล้วค่อยปล่อยมือเมื่อมั่นคง
  • ทำเท่าที่ไม่ปวดมากขึ้น ถ้าบวมหรือปวดเพิ่มหลังทำ ให้ลดลงและปรึกษานักกายภาพ

ข้อเท้าพลิกบ่อย ข้อเท้าหลวม

คนที่ข้อเท้าพลิกซ้ำบ่อย มักเป็นเพราะเอ็นที่เคยบาดเจ็บยืดหลวม และระบบรับรู้ตำแหน่งข้อเท้ายังไม่กลับมา ข้อเท้าจึงตั้งหลักไม่ทันเมื่อเหยียบพื้นไม่เรียบ การฝึกทรงตัวและเสริมกล้ามเนื้อรอบข้อเท้าอย่างต่อเนื่องหลายสัปดาห์ช่วยลดการพลิกซ้ำได้ ถ้ายังหลวมมากหลังฝึกแล้ว ควรพบแพทย์ประเมินเอ็น

นักกายภาพบำบัดช่วยอะไรบ้าง

  • ประเมินความรุนแรง และแนะนำให้พบแพทย์เมื่อสงสัยกระดูกหักหรือเอ็นขาด
  • ลดบวมและปวด ด้วยการจัดท่า การพันเทป และเครื่องมือทางกายภาพบำบัด ตามความเหมาะสม
  • เพิ่มการเคลื่อนไหวและกำลังของข้อเท้า
  • ฝึกการทรงตัวขาเดียว ลดโอกาสพลิกซ้ำ
  • วางแผนกลับไปเดิน วิ่ง หรือเล่นกีฬาทีละขั้น

ควรพบแพทย์เมื่อ

  • ลงน้ำหนักเดินไม่ได้เลย แม้แค่ 4 ก้าว
  • กดเจ็บที่ปุ่มกระดูกข้อเท้าหรือกลางเท้า
  • ข้อเท้าผิดรูป ชา หรือเท้าเย็นซีด
  • บวมและปวดไม่ดีขึ้นหลังดูแลเองไม่กี่วัน

นักกายภาพบำบัดเยี่ยมบ้านที่ถนัดบาดเจ็บจากกีฬา

ทั้งหมด 28 คน

  • นักกายภาพของทันสุข เขตภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้
  • นักกายภาพของทันสุข เมืองชลบุรี เมืองชลบุรี ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้
  • นักกายภาพของทันสุข เขตบางเขน เขตบางเขน ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้
  • นักกายภาพของทันสุข หัวหิน หัวหิน ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้
  • นักกายภาพของทันสุข บางกรวย บางกรวย ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้
  • นักกายภาพของทันสุข เมืองเชียงราย เมืองเชียงราย ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้

และอีก 15 คน

บอกอาการและที่อยู่ของคนไข้ ทีมงานจัดคนที่ถนัดและอยู่ใกล้บ้านให้

ดูนักกายภาพที่ถนัดเรื่องนี้ทั้งหมด

มีในจังหวัด: กรุงเทพมหานคร 6 คน · สมุทรปราการ · ปทุมธานี · ชลบุรี · ภูเก็ต · นนทบุรี และจังหวัดอื่น

ทันสุข จัดนักกายภาพไปดูแลข้อเท้าแพลงถึงบ้าน

ทีมงานประเมินอาการเบื้องต้น นักกายภาพของทันสุขที่มีใบประกอบวิชาชีพและถนัดอาการนี้ ใกล้บ้านคุณ ไปดูแลถึงบ้าน ครอบครัวติดตามผลการรักษาได้ทุกครั้งผ่านมือถือ

ราคาเริ่มต้นครั้งละ 1,280 บาท (ตามพื้นที่)

หานักกายภาพบำบัดถึงบ้าน ใกล้คุณ

ดูพื้นที่ให้บริการทั้งหมด

คำถามที่พบบ่อย

ข้อเท้าพลิก ทำไงหายเร็ว?

ช่วงแรกพัก ประคบเย็น พันกระชับ และยกเท้าสูง แล้วเริ่มขยับและฝึกเมื่อบวมลด การฝึกเร็วอย่างถูกวิธีช่วยให้กลับมาเดินได้เร็วกว่าการพักนิ่งนาน ๆ และลดการพลิกซ้ำ

ข้อเท้าแพลงกี่วันหาย?

แพลงไม่มากมักดีขึ้นในไม่กี่สัปดาห์ แต่ความแข็งแรงและการทรงตัวอาจยังไม่กลับมาเต็มที่ การฟื้นฟูต่อช่วยลดโอกาสพลิกซ้ำ

ประคบร้อนหรือประคบเย็น?

ช่วงแรกที่บวมและปวด ให้ประคบเย็น หลังจากนั้นเมื่อบวมลดลง นักกายภาพจะแนะนำว่าควรใช้ความร้อนหรือไม่

ทำไมข้อเท้าพลิกซ้ำบ่อย?

เอ็นที่เคยบาดเจ็บอาจหลวม และการทรงตัวของข้อเท้ายังไม่กลับมา การฝึกทรงตัวและเสริมกล้ามเนื้อช่วยลดการพลิกซ้ำ

โทรเลย แชท LINE