ฝึกกลืนผู้ป่วยกลืนลำบาก สำลักบ่อย ที่บ้าน
ปรับปรุงล่าสุด 8 ตุลาคม 2569 · ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย — นักกายภาพบำบัดจะประเมินอาการของแต่ละคนก่อนรักษา

ภาวะกลืนลำบากพบบ่อยหลังโรคหลอดเลือดสมอง ในผู้ป่วยพาร์กินสัน สมองเสื่อม และผู้สูงอายุ ทำให้สำลักอาหารหรือน้ำ เสี่ยงปอดอักเสบจากการสำลัก และกินได้น้อยจนน้ำหนักลด การฝึกกลืนโดยนักกายภาพหรือนักกิจกรรมบำบัดที่ผ่านการอบรมด้านการกลืน ช่วยให้กินได้ปลอดภัยขึ้น และสอนญาติป้อนอาหารอย่างถูกวิธี
สัญญาณของภาวะกลืนลำบาก
- ไอหรือสำลักระหว่างกินหรือดื่ม
- เสียงแหบหรือเสียงเหมือนมีน้ำในคอหลังกลืน
- อาหารค้างในปาก หรือใช้เวลากินนานมาก
- น้ำหนักลด หรือเป็นปอดอักเสบซ้ำ ๆ
การฝึกกลืนช่วยอะไรบ้าง
- ประเมินการกลืนเบื้องต้น ร่วมกับคำแนะนำของแพทย์
- ฝึกกล้ามเนื้อริมฝีปาก ลิ้น และลำคอ ที่ใช้ในการกลืน
- สอนท่านั่งและเทคนิคการกลืนที่ลดการสำลัก
- แนะนำลักษณะอาหารและความข้นของน้ำที่เหมาะกับแต่ละช่วง ตามที่แพทย์อนุญาต
- สอนญาติป้อนอาหารและสังเกตอาการสำลัก รวมถึงผู้ป่วยที่ใช้สายให้อาหาร
อ่านต่อกายภาพบำบัดเด็ก พัฒนาการด้านการเคลื่อนไหวช้า กล้ามเนื้ออ่อนแรง ที่บ้านสิ่งที่ญาติควรทำเวลาป้อนอาหาร
- ให้ผู้ป่วยนั่งตัวตรงเต็มที่ ห้ามป้อนตอนนอนราบ
- ป้อนทีละคำเล็ก ๆ รอให้กลืนหมดก่อนคำถัดไป
- ให้ผู้ป่วยตื่นตัวดีขณะกิน ไม่ป้อนตอนง่วงหรือซึม
- นั่งต่อหลังกินอย่างน้อย 30 นาที
- ใช้อาหารและน้ำตามความข้นที่ได้รับคำแนะนำ
ไปโรงพยาบาลหรือโทร 1669 เมื่อ
- สำลักแล้วหายใจไม่ออก พูดไม่ได้ หน้าเขียว
- มีไข้ ไอมีเสมหะ หรือหายใจเหนื่อยหลังสำลัก (อาจเป็นปอดอักเสบ)
- กินหรือดื่มได้น้อยมาก น้ำหนักลดเร็ว
นักกายภาพบำบัดเยี่ยมบ้านที่ถนัดกระตุ้นกลืน / ฝึกกลืน
ทั้งหมด 3 คน
นครไทย ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้
แก้งคร้อ ตรวจสอบใบประกอบวิชาชีพแล้วยังไม่ได้เปิดโปรไฟล์ · ทีมงานจัดให้ได้
บอกอาการและที่อยู่ของคนไข้ ทีมงานจัดคนที่ถนัดและอยู่ใกล้บ้านให้
ดูนักกายภาพที่ถนัดเรื่องนี้ทั้งหมดมีในจังหวัด: พิษณุโลก · ชัยภูมิ · ลพบุรี
ปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มฝึกกลืน
การฝึกกลืนควรเริ่มหลังแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญประเมินการกลืนแล้ว ตอนนี้ทันสุขยังไม่เปิดบริการฝึกกลืน หากผู้ป่วยต้องการกายภาพบำบัดด้านอื่น เช่น ฝึกเดิน ฟื้นฟูแขนขาหลังโรคหลอดเลือดสมอง สอบถามทีมงานได้
หานักกายภาพบำบัดถึงบ้าน ใกล้คุณ
- กายภาพบำบัดที่บ้าน พิษณุโลก
- กายภาพบำบัดที่บ้าน ชัยภูมิ
- กายภาพบำบัดที่บ้าน ลพบุรี
- กายภาพบำบัดที่บ้าน กรุงเทพมหานคร
- กายภาพบำบัดที่บ้าน นนทบุรี
- กายภาพบำบัดที่บ้าน สมุทรปราการ
- กายภาพบำบัดที่บ้าน เชียงใหม่
- กายภาพบำบัดที่บ้าน ปทุมธานี
คำถามที่พบบ่อย
ใครเป็นผู้ฝึกกลืน?
การฝึกกลืนทำโดยนักกิจกรรมบำบัด นักแก้ไขการพูด หรือนักกายภาพบำบัดที่ผ่านการอบรมด้านการกลืน ร่วมกับคำแนะนำของแพทย์
ผู้ป่วยที่ใส่สายให้อาหารฝึกกลืนได้ไหม?
ได้ในหลายกรณี โดยแพทย์ประเมินความพร้อมก่อน การฝึกกลืนอาจช่วยให้กลับมากินทางปากได้บางส่วนหรือทั้งหมด
ทำไมต้องนั่งต่อหลังกิน?
การนั่งตัวตรงหลังกินช่วยลดโอกาสที่อาหารไหลย้อนกลับและสำลักลงปอด โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่กลืนลำบาก