ผู้ป่วยออกจากโรงพยาบาล: เช็กลิสต์เตรียมบ้าน อุปกรณ์ และผู้ดูแล ก่อนกลับบ้าน
ปรับปรุงล่าสุด 28 ตุลาคม 2569 · ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย — นักกายภาพบำบัดจะประเมินอาการของแต่ละคนก่อนรักษา

วันที่แพทย์ให้กลับบ้าน คือวันที่ครอบครัวต้องรับหน้าที่ดูแลต่อทันที ผู้ป่วยหลังโรคหลอดเลือดสมอง หลังผ่าตัด หรือหลังนอนโรงพยาบาลนาน มักอ่อนแรงกว่าก่อนป่วย ลุกเดินเองได้น้อยลง และเสี่ยงล้ม แผลกดทับ หรือกลับเข้าโรงพยาบาลซ้ำ ถ้าเตรียมบ้านและผู้ดูแลไว้ก่อน สัปดาห์แรกจะปลอดภัยและเหนื่อยน้อยลงมาก
ถามโรงพยาบาลให้ครบก่อนกลับ
- ยาที่ต้องกินต่อ ขนาด เวลา และยาที่ต้องหยุด
- วันนัดติดตามอาการ และเบอร์ที่ติดต่อได้เมื่อมีปัญหา
- ข้อห้ามและข้อควรระวัง เช่น ห้ามลงน้ำหนักขาข้างไหน ห้ามก้มงอแค่ไหน
- การดูแลแผล สายให้อาหาร สายสวนปัสสาวะ หรือออกซิเจน (ถ้ามี) และขอให้พยาบาลสอนทำจริงก่อนกลับ
- อาหารที่เหมาะ และท่านั่งตอนกิน ถ้าผู้ป่วยกลืนลำบาก
- ขอสรุปการรักษา (ใบสรุปจำหน่าย) ไว้ให้ทีมที่ดูแลต่อที่บ้านดู
อุปกรณ์ที่ควรมี (ตามสภาพผู้ป่วย)
ไม่จำเป็นต้องซื้อทุกอย่างพร้อมกัน ให้นักกายภาพดูผู้ป่วยและบ้านจริงก่อน จะได้ซื้อเฉพาะที่ใช้ และได้ขนาดที่ถูก
- เตียงที่ปรับระดับได้ หรือเตียงที่สูงพอให้ลุกนั่งห้อยขาแล้วเท้าแตะพื้น
- ที่นอนลดแรงกด สำหรับผู้ที่พลิกตัวเองไม่ได้
- ไม้เท้า วอล์กเกอร์ หรือรถเข็น ตามที่นักกายภาพประเมิน — ปรับความสูงให้พอดีตัว
- เก้าอี้นั่งถ่ายข้างเตียง หรือเก้าอี้นั่งอาบน้ำ
- ราวจับในห้องน้ำ และแผ่นกันลื่น
อ่านต่อสิทธิกายภาพบำบัด: บัตรทอง ประกันสังคม ข้าราชการ ใช้ได้แค่ไหน และตรวจสอบสิทธิอย่างไรจัดบ้านให้ปลอดภัย
- ให้ผู้ป่วยนอนชั้นล่าง ใกล้ห้องน้ำ ถ้าทำได้
- ทางเดินจากเตียงไปห้องน้ำโล่ง ไม่มีพรม สายไฟ หรือของวางขวาง
- มีไฟส่องทางตอนกลางคืน
- วางของใช้ประจำ (น้ำ โทรศัพท์ ยา แว่น) ไว้ใกล้มือ ไม่ต้องเอื้อมหรือลุก
- เว้นที่ข้างเตียงพอให้ผู้ดูแลยืนช่วย และพอวางรถเข็นหรือวอล์กเกอร์
ผู้ดูแลต้องฝึกอะไร
ทักษะเหล่านี้ฝึกได้ดีที่สุดที่บ้าน บนเตียงและในห้องน้ำจริง กับผู้ป่วยคนนั้นจริง
- ช่วยลุกนั่ง ยืน และย้ายตัวจากเตียงไปเก้าอี้หรือรถเข็น โดยไม่ดึงแขนผู้ป่วยและไม่บาดเจ็บหลังตัวเอง
- พลิกตัวและจัดท่านอนป้องกันแผลกดทับ สำหรับผู้ที่นอนบนเตียงนาน
- ช่วยเดินอย่างปลอดภัย ยืนข้างไหน จับตรงไหน
- ท่าออกกำลังที่ผู้ป่วยต้องทำทุกวัน
- สังเกตอาการที่ต้องรีบพาไปโรงพยาบาล
ทำไมสัปดาห์แรกที่บ้านสำคัญที่สุด
ช่วงแรกหลังกลับบ้านคือช่วงที่ผู้ป่วยเสี่ยงล้มและเสี่ยงกลับเข้าโรงพยาบาลซ้ำมากที่สุด เพราะทุกอย่างเปลี่ยนจากหอผู้ป่วยที่มีพยาบาลตลอดวัน มาเป็นครอบครัวที่ยังไม่คุ้นมือ การให้นักกายภาพบำบัดมาที่บ้านตั้งแต่สัปดาห์แรก ช่วยประเมินบ้าน ปรับอุปกรณ์ ฝึกผู้ดูแล และเริ่มฟื้นฟูต่อเนื่องจากโรงพยาบาลได้ทันที โดยเฉพาะผู้ป่วยหลังโรคหลอดเลือดสมองที่ช่วงเดือนแรก ๆ เป็นช่วงที่ฟื้นตัวได้ดีที่สุด
รีบพาไปโรงพยาบาลเมื่อ
- หน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด แขนขาอ่อนแรงทันที — โทร 1669
- เจ็บหน้าอก หายใจเหนื่อยหอบ หรือหายใจไม่ทัน
- มีไข้ หนาวสั่น ซึมลง หรือสับสน
- แผลผ่าตัดบวมแดง มีหนอง หรือมีเลือดออกมาก
- น่องปวดบวมแดงข้างเดียว
- ล้มแล้วปวดมาก ขยับไม่ได้ หรือศีรษะกระแทก
ทันสุข จัดนักกายภาพไปดูแลตั้งแต่สัปดาห์แรกที่กลับบ้าน
ทีมงานประเมินอาการเบื้องต้น นักกายภาพของทันสุขที่มีใบประกอบวิชาชีพและถนัดอาการนี้ ใกล้บ้านคุณ ไปดูแลถึงบ้าน ครอบครัวติดตามผลการรักษาได้ทุกครั้งผ่านมือถือ
ราคาเริ่มต้นครั้งละ 1,280 บาท (ตามพื้นที่)
หานักกายภาพบำบัดถึงบ้าน ใกล้คุณ
- กายภาพบำบัดที่บ้าน กรุงเทพมหานคร
- กายภาพบำบัดที่บ้าน นนทบุรี
- กายภาพบำบัดที่บ้าน สมุทรปราการ
- กายภาพบำบัดที่บ้าน เชียงใหม่
- กายภาพบำบัดที่บ้าน ปทุมธานี
- กายภาพบำบัดที่บ้าน ขอนแก่น
- กายภาพบำบัดที่บ้าน ชลบุรี
- กายภาพบำบัดที่บ้าน ภูเก็ต
คำถามที่พบบ่อย
ควรเริ่มกายภาพบำบัดที่บ้านเมื่อไร?
เริ่มได้ตั้งแต่สัปดาห์แรกที่กลับบ้าน เว้นแต่แพทย์สั่งให้รอ การเริ่มเร็วช่วยให้ผู้ป่วยไม่อ่อนแรงลงจากการนอนนาน และครอบครัวได้เรียนวิธีดูแลตั้งแต่แรก ควรติดต่อไว้ก่อนวันกลับบ้าน
ต้องเตรียมอะไรให้นักกายภาพในครั้งแรก?
ใบสรุปการรักษาจากโรงพยาบาล รายการยา ผลตรวจหรือฟิล์มที่มี และข้อห้ามที่แพทย์สั่ง นักกายภาพจะประเมินผู้ป่วยและบ้าน แล้ววางแผนการฝึกร่วมกับครอบครัว
ผู้ป่วยกลับบ้านแล้วเดินไม่ได้ จะฝึกได้ไหม?
ฝึกได้เป็นขั้น เริ่มจากขยับบนเตียง ลุกนั่ง ยืน แล้วค่อยเดินพร้อมอุปกรณ์ช่วย ผลขึ้นกับโรคและสภาพร่างกาย นักกายภาพจะตั้งเป้าหมายที่เป็นไปได้ร่วมกับครอบครัว